Postępowanie i rozprawy w sprawie o rozwód

Od momentu gdy złożony zostaje w sądzie pozew o rozwód zwykle musi minąć dość długi okres czasu. Długi zwłaszcza wtedy gdy stronom lub jednej z nich zależy na szybkim rozstrzygnięciu sprawy. Wtedy nawet tydzień czy dwa wyczekiwania na podjęcie określonych czynności przez sąd, mogą wydawać się bardzo długie. Tymczasem praktyka w większości wydziałów sądów okręgowych orzekających w sprawach o rozwód, wskazuje raczej na co najmniej trzymiesięczny okres wyczekiwania na pierwszą rozprawę.

Przed pierwszą rozprawą zwykle sądy rodzinne rozwodowe podejmują decyzje dotyczące wniosków składanych przez strony co do postanowień tymczasowych. Są one podejmowane na czas trwania postępowania i dotyczą głównie;

1. sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej,

2. ustalenia kontaktów rodzica/rodziców z dziećmi,

3. pieczy nad dzieckiem/dziećmi,

4. kwestii alimentacyjnych,

5. sposobu korzystania z mieszkania które zajmują strony.

Również w Sądzie Okręgowym w Krakowie w XI Wydziale Cywilnym Rodzinnym pierwsze rozprawy wyznaczane są dopiero po kilku miesiącach od wniesienia pozwu. Dzieje się tak m. in. dlatego, że sąd w trakcie postępowania obowiązany jest do wnikliwego zbadania sprawy szczególnie aspektów związanych z przyczynami rozkładu pożycia małżeńskiego. Pierwsza rozprawa przebiega zwykle w ten sposób, że sąd pyta strony czy podtrzymują swoje stanowiska zawarte w złożonych pismach procesowych, przeprowadzając wstępne przesłuchanie stron. Przesłuchując strony sąd bada czy zachodzą przesłanki do orzeczenia rozwodu, w szczególności czy istnieje między małżonkami więź gospodarcza i psychiczna (duchowa) oraz czy dochodzi do kontaktów seksualnych. Nawet jeśli sąd ustali, że są one rzadkie może to doprowadzić do braku orzeczenia rozwodu. Co zaś się tyczy więzi gospodarczej to nawet jeśli strony prowadzą wspólne gospodarstwo nie będzie to przesłanką negatywną do orzeczenia przez sąd rozwodu.

Po wstępnym przesłuchaniu stron sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia czy nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia oraz ewentualnie czy i po czyjej stronie leży wina rozkładu pożycia małżeńskiego. Ostatnia kwestia jest badana tylko gdy o to wnoszą strony bądź jedna z nich.

Przesłanki negatywne do orzeczenia rozwodu przez sąd:

1. rozwód godziłby w dobro wspólnych małoletnich dzieci/dziecka stron,

2. rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,

3. rozwodu żąda strona wyłącznie winna rozkładu pożycia małżeńskiego

Dlatego też sąd ustalając czy nie zachodzą w/w przesłanki negatywne rozwodu, prowadzi postępowanie dowodowe, w szczególności przesłuchuje świadków, przeprowadza dowody z dokumentów oraz biegłych. Jednak świadkami nie mogą być dzieci stron jeśli nie ukończyły one 17 lat.

W sprawie o rozwód możliwe jest skierowanie przez sąd stron do postępowania mediacyjnego jednakże tylko wówczas gdy obie strony wyrażą na to zgodę.

Jeżeli strony posiadają małoletnie dzieci, sąd może:

1. zażądać przeprowadzenia wywiadu środowiskowego celem ustalenia warunków w jakich żyją,

2. skierować do rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego celem ustalenia więzi jakie łączą dzieci z rodzicami

Zwieńczeniem całego postępowania jest przesłuchanie stron i po naradzie ogłoszenie wyroku.